مبحث دوم : قاعده شرعى در مورد تعارض اخبار تعارض ادلّه اختصاص به اخبار ندارد ، بلكه گاهى تعارض ميان اخبار است و گاهى ميان ساير امارات از قبيل تعارض دلالت چند آيه با يكديگر يا ظاهر آيه با ظاهر خبر واحد ، يا تعارض چند شهرت فتوايى ، يا چند اجماع منقول ، يا چند قول لغوى ، يا چند قول رجالى ، يا چند بيّنه ، يا چند شهود ، يا چند ذو اليد مدّعى ، يا تعارض بيّنه با اصول عملى ، يا تعارض بيّنه با اقرار ، تعارض بيّنه با اصل صحّت و يا با قاعده فراغ ، تجاوز و قرعه ، يا تعارض استصحاب با اصل برائت ، يا اصل احتياط و اصل تخيير ، يا تعارض دو استصحاب و . . . « 1 » خلاصه آنكه حكم عقل در مورد دو دليل متعارض تساقط است و اين حكم شامل اخبار متعارض نيز مىگردد . ولى شرع مقدس در مورد اخبار متعارض راهنمايىها و راه حل‌هايى ارائه كرده كه ما مكلف به پيروى از آن هستيم . البته اين اقدام شرع ، فاقد هرگونه اشكال منطقى است . راه حل‌هاى مزبور با اخبار و رواياتى بدست ما رسيده كه اصطلاحا به آنها « اخبار علاجيه » مىگويند و جالب است بدانيد كه مفاد اخبار علاجى و راه حل‌هاى مندرج در آنها يكسان نيست بلكه ميان خود آنها نيز تعارض وجود دارد كه در اينجا براساس نحوه تعارض اخبار دسته‌بندى و ارائه مىگردد . اقسام دو خبر متعارض : دو خبر متعارض نسبت به همديگر چند صورت دارند : الف - دو خبر متعارضى كه هيچ‌گونه ترجيحى بر يكديگر ندارند به موجب روايات متعدد حكم اين صورت ، تخيير است براى نمونه به چند حديث اشاره مىكنيم :

--> ( 1 ) - شيخ انصارى ، فرائد الاصول ، ص 409 ، 424 تا 430 .